POZNAŃ

61-768 POZNAŃ
ul. Franciszkańska 2
Tel.: (061) 852-36-37
Fax. (061) 855-17-45
www.poznan.franciszkanie.pl

Tytuł kościoła i klasztoru – św. Antoni Padewski. Rok założenia: 1641. Odpusty: 13 czerwca w uroczystość św. Antoniego Padewskiego i 12 września w święto Najświętszego Imienia Maryi – z racji cudownego Obrazu Matki Bożej w Cudy Wielmożnej.

Gwardianem klasztoru jest o. Leszek Klekociuk.

Kościół i klasztor w Poznaniu

Rys historyczny klasztoru w Poznaniu

Franciszkanie już w XIII wieku mieli kilka klasztorów w Księstwie Poznańskim, ale do samego Poznania weszli dopiero w XVII wieku.

W roku 1628 ukazały się nowe konstytucje zakonne, tzw. „Urbańskie”, które bardzo poważnie potraktowały rozdział Reguły o braciach chorych, nakazując pod sankcjami, by kustoszowie w trosce o chorych otwierali infirmerie (veletudinaria) w dogodnych miejscach (chodziło o łatwość pomocy lekarskiej).

Właśnie w Poznaniu, po sprzedaniu otrzymanej przez jednego zakonnika z Kustodii Gnieźnieńskiej kamienicy w spadku po rodzicach, kustosz i gwardian gnieźnieński założył taką infirmerię w roku 1639 przy ulicy Szkolnej. Miała ona służyć chorym z kustodii i przejezdnym braciom.

W pięć lat później, biskup poznański Andrzej Szołdrski po powrocie z Rzymu i Asyżu, urzeczony osobą w. Józefa z Kupertynu, a może nawet na jego prośbę, buduje w roku 1644 r. franciszkanom klasztor i kościół na przedmieściu „Grobla” i ustanawia franciszkańskiego kaznodzieję w katedrze na Ostrowie Tumskim. Niestety, w lipcu 1655 roku ten klasztor i kościół zostały przez Szwedów spalone.

Po najeździe szwedzkim otrzymali franciszkanie kościół św. Rocha wraz z parafią do obsługi, przy którym wybudowali nieduży klasztorek i w tym miejscu pracowali aż do kasaty, czyli do roku 1833.

To miejsce im nie wystarczyło. Miasto Poznań rozwijało się w kierunku zachodnim na lewym brzegu Warty, na którym stał zamek Przemysława. Tu była już czynna infirmeria. Dokupiono kilka działek gruntu i w 1670 roku rozpoczęto budowę obecnego kościoła i klasztoru przy Wzgórzu Zamkowym, powyżej Rynku Starego Miasta.

Przy budowie zasłużyli się gwardianowie: o. Wojciech Zawadzki i o. Ludwik Miske, oraz dwaj bracia zakonni i rodzeni, artyści, Antoni (1656-1709) rzeźbiarz i Adam (1668-1747) malarz, Swachowie.

29 grudnia 1833 rząd pruski skasował klasztor, a kościół oddał do użytku katolikom niemieckim mieszkającym w Poznaniu. 1 grudnia 1921 r. wrócili franciszkanie do kościoła i części klasztoru, bo większa jego część została przez zarząd miasta rozebrana. 1 grudnia 1939 roku franciszkanie musieli znowu opuścić klasztor i Poznań. Pozostał tu tylko duszpasterz katolików niemieckich z Bawarii o. Hilary Breitinger, franciszkanin. W czasie okupacji niemieckiej ludność polska miała wzbroniony wstęp do tego kościoła. W lutym 1945 roku franciszkanie polscy znowu tam wrócili.

Kościół ten jest Sanktuarium Matki Bożej w Cudy Wielmożnej. Niewielki obrazek, kopia Salus Populi Romani, został uznany przez władze kościelne za cudowny jeszcze przed wybudowaniem tutejszego kościoła, gdy w celi świątobliwego kwestarza zakonnego brata Tomasza Dybowskiego zajaśniał cudami. Został on potem procesjonalnie przeniesiony z klasztoru św. Rocha do kościoła św. Antoniego przy Wzgórzu Przemysła. W roku 1968 został ukoronowany na placu przed katedrą poznańską i procesjonalnie przeniesiony na powrót do tutejszego kościoła, gdzie ma swój przepiękny ołtarz. Obraz koronował Prymas Tysiąclecia kard. Stefan Wyszyński przy udziale całego Episkopatu Polski i w towarzystwie ówczesnego metropolity krakowskiego kard. Karola Wojtyły, obecnego papieża, Ojca św. Jana Pawła II oraz metropolity poznańskiego ks. bpa Antoniego Baraniaka. Podczas trwającej obecnie renowacji kościoła kaplica Matki Bożej została starannie odnowiona.

Kościół franciszkański w Poznaniu jest arcydziełem sztuki snycerskiej i malarskiej, wspaniale zharmonizowanej przez artystów, braci zakonnych i rodzonych, Adama i Antoniego Swachów.

Parafii przy kościele nie ma. Po roku 1986 kościół wraz z kaplicami został pokryty blachą miedzianą. W kościele odnowiono ołtarze, trwa odnawianie polichromii. Przebudowano podniszczone już monumentalne schody do kościoła, przerobiono wejście do klasztoru, dobiega końca generalna przebudowa wnętrza klasztoru.